Μουσείο, με σημαντικά ιστορικά εκθέματα, θυμίζει το γραφείο του υφυπουργού Μακεδονίας-Θράκης Κώστα Γκιουλέκα στο Διοικητήριο.

Εκεί, στις γωνίες και τις βιβλιοθήκες του γραφείου του, ο κ. Γκιουλέκας έχει τοποθετήσει μέρη της προσωπικής του συλλογής που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει γνήσιες στρατιωτικές στολές απο το έπος του ‘40 και τον Μακεδονικό Αγώνα.

Επίσης, στο γραφείο του μπορεί κάποιος να δει ξίφη και όπλα του 1821, του 1912 και του 1940, γκραβούρες, πίνακες και προτομές μαχών και αγωνιστών.

Σε κεντρική θέση παρουσιάζονται τρια σημαντικά ιστορικά του έργα, τα λευκώματα “Το Χρονικό της Επανάστασης του 1821”, “Ο Μακεδονικός Αγώνας” και το “Επος του ‘40”, που στηρίζονται στα δημοσιεύματα του Τύπου της εποχής.

Επίσης σε κεντρική θέση βρίσκεται το γνήσιο πρωτόκολλο της παράδοσης της Θεσσαλονίκης στους Έλληνες απο τον Χασάν Ταχσίν Πασά, το 1912, το οποίο βέβαια εκτίθεται στο γραφείο του εκάστοτε υπουργού επί πολλά χρόνια, απο την πρώτη περίοδο της υπουργικής θητείας του Θόδωρου Καράογλου.

Είναι γνωστή η αγάπη του Κώστα Γκιουλέκα για την ιστορία την οποία εκφράζει τόσο μέσα απο τις συγγραφικές του έρευνες που οδήγησαν στην έκδοση σημαντικών βιβλίων όσο και με συλλογές ιστορικών αντικειμένων. Μάλιστα απο το 2005 ένα τμήμα της συλλογής του εκτίθεται στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Η συλλογή φέρει τον τίτλο «Έτσι πολεμήσαμε το 1940 – ΄41» και περιλαμβάνει εφημερίδες, έγγραφα, φωτογραφίες, επιστολικά δελτάρια, διαταγές, χάρτες και στολές. Σημαντικά εκθέματα αποτελούν μια διαταγή διάτρητη από τη σφαίρα που σκότωσε τον Λοχαγό Γεώργιο Μιχαλάκη, καθώς και οι στολές ανώτατων αξιωματικών, όπως του Αλέξανδρου Παπάγου, του Βάσου Βραχνού και του Σωκράτη Δημάρατου. Σε ειδική προθήκη εκτίθενται κειμήλια από την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα, όπως επιστολές, στολές και όπλα Μακεδονομάχων.

• Αυτή την περίοδο στο ΥΜΑΘ λειτουργεί έκθεση σπάνιων κειμηλίων και τεκμηρίων με τίτλο  «Επανάσταση 1821: Ο Αγώνας για την Παλιγγενεσία».  Η Έκθεση είναι αφιερωμένη στην 204η επέτειο από την έναρξη του Αγώνα για την Ελευθερία και μέσα από τα εκθέματα εξιστορεί στιγμές και γεγονότα της εποχής που οδήγησαν στην απελευθέρωση του Έθνους μας μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς. Στη σύντομη τοποθέτησή του ο Υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης Κωνσταντίνος Π. Γκιουλέκας ανέφερε ότι η Έκθεση «θα βοηθήσει στο να διατηρηθεί η εθνική μνήμη ζωντανή και άσβεστη» και ευχαρίστησε την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία που παραχώρησε κειμήλια, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, και τον Αρχηγό Γ.Ε.ΕΘ.Α. Στρατηγό Δημήτριο Χούπη. Τόνισε, μάλιστα, ότι μέσα και από αυτήν την Έκθεση οι πύλες του εμβληματικού και ιστορικού κτηρίου του ΥΜΑΘ «διατηρούνται μονίμως και σταθερά ανοιχτές για όλους τους Θεσσαλονικείς, τους Βορειοελλαδίτες και τους επισκέπτες της πόλης». Σε αυτήν το κοινό μπορεί να δει για πρώτη φορά από κοντά σπάνια και σημαντικά εκθέματα. Ξεχωρίζουν οι πρωτότυπες επιστολές του Γέρου του Μοριά Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, όπως εκείνη που έστειλε σε οπλαρχηγούς πριν χτυπήσει τον Δράμαλη στα Δερβενάκια, ο χειρόγραφος όρκος του Δημητρίου Πλαπούτα, ο πέλεκυς του Γεώργιου Καραϊσκάκη, το γιαταγάνι του Κωνσταντή Κανάρη, το τάσι του Νικηταρά, που προέρχονται από την συλλογή της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος και από ιδιωτικές συλλογές. Επίσης, εκτίθενται μοναδικά κειμήλια που φυλάσσονται στις Ιερές Μονές Βατοπαιδίου, Σίμωνος Πέτρας και Παντοκράτορος του Αγίου Όρους και τα οποία παραχωρήθηκαν ειδικά για την Έκθεση, μετά από άδεια των Μονών και της Ιεράς Κοινότητας της Αθωνικής Πολιτείας, όπως τα όπλα του Αρχηγού της Επανάστασης στην Μακεδονία Εμμανουήλ Παπά. Ακόμα την επιστολή παραχώρησης προς την Ύδρα ιερών σκευών και εστάλησαν στη νήσο από το Άγιον Όρος προς φύλαξη κατά την διάρκεια της Επανάστασης και επεστράφησαν μετά την απόκτηση της Ανεξαρτησίας και άλλα.  Μεταξύ των εκθεμάτων διακρίνεται μια αυθεντική φουστανέλα του Σουλιώτη οπλαρχηγού Γιωργάκη Τσέλη που την παρέδωσε η οικογένεια του Αγωνιστή, καθώς και αντίγραφα στολών των Αγωνιστών του 1821. Ακόμα, επιστολές, έγγραφα, μετάλλια και άλλα αντικείμενα, αλλά και πρωτότυπες ιστορικές στολές της Σχολής Ευελπίδων και αντίγραφα των πρώτων στολών του Ελληνικού Στρατού, από το 1828 και εντεύθεν, που διέθεσε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το ΓΕΕΘΑ.  Πέραν των παραπάνω οι επισκέπτες της Έκθεσης μπορούν να δουν από κοντά εφημερίδες της εποχής της Επανάστασης, σημαντικά κειμήλια και εικόνες του 18ου και του 19ου αιώνα από τον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης καθώς και έργα ζωγραφικής και γλυπτές συνθέσεις με θέματα από την Ελληνική Επανάσταση. Ειδικότερα, περιλαμβάνονται έργα διακεκριμένων ζωγράφων όπως του Βασίλη Μπόττα, του Αλέξανδρου Καγιά, του Λάζαρου Πάντου με θεματολογία τις ναυμαχίες της Επανάστασης, σκηνές από την θρησκευτική ζωή του Αγίου Όρους, προσωπογραφίες Ηρώων της Επανάστασης του 1821. Επίσης, εκτίθενται και έργα διακεκριμένων γλυπτών από την Θεσσαλονίκη όπως του Σωκράτη Γιοσμά, του Στέλιου Μερτζανίδη και του Γιώργου Μπαρδάκα, εμπνευσμένα από τον Αγώνα των Ελλήνων για την Ανεξαρτησία.
• (Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Πολιτική”, 26-7-2025)