Η ευρείας έκτασης ανάπλαση σχεδιάζεται από τον δήμο Αμπελοκήπων – Μενεμένης και προχωρά με χρηματοδότηση από την περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

της Βαρβάρας Ζούκα

Σε ένα πάρκο υπερτοπικής σημασίας για όλους, όπου κάτοικοι και επισκέπτες θα μπορούν να ψυχαγωγούνται, να αθλούνται και να έρχονται σε επαφή με τη φύση, πρόκειται να μετεξελιχθεί τμήμα του πρώην στρατοπέδου “Μέγας Αλέξανδρος” στην περιοχή των Αμπελοκήπων, στη δυτική Θεσσαλονίκη.

Η ανάπλαση και η περιβαλλοντική αναβάθμιση μιας έκτασης 70 στρεμμάτων στο πρώην στρατόπεδο “Μέγας Αλέξανδρος” αποτελεί το εμβληματικό έργο το οποίο ο δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου πρότεινε για χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο του προγράμματος “Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη”.

Ήδη η προμελέτη του έργου παραδόθηκε στον δήμο Αμπελοκήπων – Μενεμένης, στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Δίκτυο περιπατητικών διαδρομών

Στην έκταση του πρώην στρατοπέδου “Μέγας Αλέξανδρος” που πρόκειται να αναπλαστεί προβλέπεται η δημιουργία ενός κεντρικού πεζόδρομου, ο οποίος θα διατρέχει όλη την περιοχή, από το νοτιοδυτικό προς το βορειοανατολικό άκρο της. Η διαδρομή αυτή θα αποτελέσει έναν ζωντανό άξονα διέλευσης και θα διαθέτει στέγαστρα και παράλληλες δεντροστοιχίες για την εξασφάλιση σκιασμού και ευχάριστων συνθηκών για τη διέλευση των επισκεπτών του πάρκου.

Εσωτερικά του πάρκου θα διαμορφωθεί ένα εκτεταμένο δίκτυο περιπατητικών διαδρομών, το οποίο θα παρέχει δυνατότητα πρόσβασης στο σύνολο της έκτασης και θα εξυπηρετεί πεζούς, ποδηλάτες, αλλά και οχήματα έκτακτης ανάγκης. Σε επίπεδο σχεδιασμού το δίκτυο αυτό θα ακολουθεί μια χάραξη με καμπύλες, ώστε να επιτυγχάνεται η αίσθηση της χαλαρής περιήγησης και να δημιουργούνται κυκλικές διαδρομές, που θα δίνουν ευκαιρία για περίπατο ή και άθληση.

Κυκλική πορεία για δρομείς

Παράλληλα με το δίκτυο εσωτερικών διαδρομών, προβλέπεται μια ξεχωριστή διαδρομή, που θα χρησιμοποιείται για την προπόνηση δρομέων. Αυτή η διακριτή πορεία αθλητικής δραστηριότητας θα επιστρωθεί με κατάλληλο αντικραδασμικό δάπεδο, ενώ θα διατρέχει το σύνολο της έκτασης του πάρκου.

Όπως προβλέπεται από την προμελέτη του έργου, θα δίνεται η δυνατότητα κυκλικής πορείας προπόνησης, με εναλλακτικές διαδρομές τρεξίματος.

Υπαίθριο θέατρο και κινηματογράφος

Στο νέο πάρκο προβλέπεται να διαμορφωθούν υπαίθριο θέατρο και ανοιχτός κινηματογράφος καθώς και χώροι φιλοξενίας εκδηλώσεων.

Ειδικά σε ό,τι αφορά τον χώρο του υπαίθριου κινηματογράφου προτείνεται να διαμορφωθεί σε ήπια βύθιση σε σχέση με την υφιστάμενη στάθμη, ώστε να εξασφαλιστεί η οπτική και ηχητική απομόνωσή του.

Ο χώρος θα είναι διαμορφωμένος με ήπιες κλίσεις και σε βαθμίδες, προσφέροντας αναψυχή και δυνατότητα φιλοξενίας πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Βοτανικός κήπος και ανθοέκθεση

Στα πρανή τεχνητών χαμηλών λόφων, που προτείνεται να διαμορφωθούν στην περιοχή, προβλέπεται η δημιουργία ενός βοτανικού κήπου, όπου θα φυτεύονται διάφορα είδη ανάλογα με την εποχικότητά τους.

Το οπτικό αποτέλεσμα, όπως περιγράφουν οι μελετητές, “θα συνεισφέρει στην εμφατική ανάδειξη του πάρκου ως τοπόσημου της ευρύτερης περιοχής και ως πόλου πρασίνου και ιδιαίτερου φυσικού περιβάλλοντος”.

Επί της οδού Βενιζέλου προβλέπεται να λειτουργήσει και μόνιμη ανθοέκθεση.

Μουσείο διατροφής και χώροι αστικής γεωργίας

Ο ευρύτερος σχεδιασμός του δήμου Αμπελοκήπων – Μενεμένης περιλαμβάνει την επανάχρηση ορισμένων από τα κτίρια που βρίσκονται στην περιοχή.

Ανάμεσα σε αυτά είναι το κτίριο του στρατώνα (κτίριο Γ), όπου προβλέπεται να δημιουργηθεί ένα πρότυπο Μουσείο Διατροφής, που έχει σκοπό να επικοινωνήσει την αξία της μεσογειακής διατροφής σε άτομα όλων των ηλικιών, με προβολές, εκθέσεις και δράσεις στους χώρους του. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μεταξύ άλλων εργαστήρια μαγειρικής, αγορά βιολογικών τροφίμων, ζαχαροπλαστείο, τραπεζαρία και μπαρ, χώρο έκθεσης και βιβλιοθήκης με αναγνωστήριο. Επιπλέον, προβλέπονται διαμορφώσεις στον περιβάλλοντα χώρο με φυτεύσεις και καθιστικά.

Ακόμη, στον περιβάλλοντα χώρο του Μουσείου Διατροφής προβλέπεται κήπος καλλιέργειας κηπευτικών ειδών. Σε διπλανή έκταση προτείνεται να διαμορφωθούν περιοχές αστικής γεωργίας με ελαιόδεντρα ή άλλα οπωροφόρα δέντρα, τα οποία θα είναι ανθεκτικά στις καιρικές μεταβολές και δεν θα έχουν μεγάλες απαιτήσεις άρδευσης.

Υπερυψωμένη πεζογέφυρα

Παράλληλα με την είσοδο – έξοδο των οχημάτων από την οδό Βενιζέλου, σχεδιάζεται η δημιουργία μια πεζογέφυρας, που θα είναι προσβάσιμη τόσο από πεζούς όσο και από ποδηλάτες. Η πεζογέφυρα, σύμφωνα με τους μελετητές του έργου, θα αποτελέσει χαρακτηριστικό στοιχείο του πάρκου, προσφέροντας σημεία περίοπτης θέας και μια ιδιαίτερη περιπατητική εμπειρία.

Όπως προβλέπεται από τον σχεδιασμό, η πεζογέφυρα θα ξεκινάει από τη στάθμη του πεζοδρομίου και θα ανεβαίνει καθ’ ύψος, δημιουργώντας μια υπερυψωμένη διαδρομή, η οποία θα περιβάλλει και το αμφιθέατρο. Στη συνέχεια θα διατρέχει εγκάρσια το πάρκο, κατεβαίνοντας σε ισόγεια στάθμη, και θα καταλήγει στην ανατολική του πλευρά, στον προβλεπόμενο πεζόδρομο. “Η υπερύψωσή της θα διαμορφωθεί εν μέρει πάνω σε τεχνητά πρανή και εν μέρει ως γέφυρα”, περιγράφουν οι μελετητές του έργου.

Εκτεταμένοι χώροι πρασίνου

Η προμελέτη του έργου προβλέπει εκτεταμένους κοινόχρηστους χώρους αστικού πράσινου μαζί με υπαίθριους χώρους αναψυχής και πολιτισμού, όπως παιδικές χαρές, μικρές υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις, υπαίθρια παιχνίδια, στοιχεία νερού, κ.ά.

Ανάμεσα σε άλλα σχεδιάζεται η διαμόρφωση περιοχών φυτεύσεων με ποώδη και θαμνώδη καλλωπιστική βλάστηση, οι οποίες θα λειτουργούν ως όρια διαδρομών και θα συμβάλλουν στην αισθητική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του χώρου.

Ζώνες με δενδρώδεις φυτεύσεις θα δημιουργούν οπτικά και ηχητικά φράγματα σε περιοχές όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο, όπως στον χώρο υπαίθριου θεάτρου και κινηματογράφου ή στους χώρους παιχνιδιού και άθλησης.

Σύμφωνα, εξάλλου, με την προμελέτη του έργου, περιοχές με φυτεύσεις καλλωπιστικών φυτών και βοτάνων θα δημιουργηθούν ιδιαίτερα αισθητικά σύνολα, που θα μεταβάλλονται ανάλογα με τις εποχές και θα προσφέρονται για εκπαίδευση και ελεγχόμενη αποκομιδή βοτάνων ή λουλουδιών σε μικρές ομάδες πολιτών ή μαθητών.

Έντονο το στοιχείο του νερού

Έντονη θα είναι και η παρουσία του νερού με τους μελετητές να προτείνουν μεταξύ άλλων υδάτινα στοιχεία παράλληλα με τις περιπατητικές διαδρομές αλλά και ευρύτερες υδάτινες επιφάνειες, οι οποίες θα χωροθετηθούν σε σημαντικά πλατώματα με χρήσεις αναψυχής και πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Στις περιοχές που θα διαμορφωθούν με χαρακτηριστικά αστικής πλατείας προτείνεται η χρήση των υδάτινων στοιχείων με τη μορφή πίδακα, ώστε να εξασφαλίζεται ο δροσισμός, να ενισχύονται το παιχνίδι και η επαφή με το νερό και να αναβαθμίζονται αισθητικά οι κοινόχρηστοι χώροι.

Πόλος έλξης ευρείας εμβέλειας

Σύμφωνα με τους μελετητές του έργου, το πάρκο που θα δημιουργηθεί στον χώρο του πρώην στρατοπέδου “Μέγας Αλέξανδρος” θα αποτελέσει πόλο έλξης ευρείας εμβέλειας με θετικό αντίκτυπο σε πολλαπλά επίπεδα, κοινωνικά, πολιτισμικά, περιβαλλοντικά, πολεοδομικά και οικονομικά.

Στην περιοχή που θα αναπλαστεί θα φιλοξενούνται πολιτιστικές, αθλητικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, με έμφαση στην τέχνη, στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και στην επαφή με τη φύση.

Για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών του πάρκου προβλέπονται χώροι στάθμευσης σε άμεση γειτνίαση με τις οδούς που οριοθετούν την υπό ανάπλαση περιοχή. Ακόμη, θα διαμορφωθεί αναψυκτήριο με άμεση πρόσβαση από τον προβλεπόμενο χώρο στάθμευσης, την περιοχή της πεζογέφυρας και το αμφιθέατρο.

Έξυπνα συστήματα στην υπηρεσία των πολιτών

Παράλληλα, προβλέπεται η ένταξη νέων τεχνολογιών και καινοτόμων εφαρμογών. Μεταξύ άλλων προτείνονται ένα έξυπνο σύστημα φωτισμού υβριδικού τύπου, με τη χρήση φωτιστικών σωμάτων που τροφοδοτούνται από φωτοβολταϊκά πάνελ ή και από το δίκτυο ηλεκτροδότησης.

Ακόμη, στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ένα έξυπνο σύστημα διαχείρισης της στάθμευσης, με ηλεκτρονική εξυπηρέτηση των πολιτών, αλλά και ένα σύστημα ενημέρωσης των πολιτών μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και εφαρμογής για τις εκδηλώσεις και τις κοινωνικές δραστηριότητες που θα φιλοξενούνται στην περιοχή.

Στην προμελέτη του έργου υπάρχει, εξάλλου, η πρόταση για σύστημα επιτήρησης του χώρου με κάμερες και έξυπνο φωτισμό, αλλά και η πρόβλεψη για ένα σύστημα διαχείρισης των οργανικών απορριμμάτων με ειδικό εξοπλισμό για κομποστοποίηση, με στόχο τη χρήση του τελικού προϊόντος στον βοτανικό κήπο και στην αστική γεωργία.

Νέο κολυμβητικό συγκρότημα

Σε διπλανή έκταση του πρώην στρατοπέδου “Μέγας Αλέξανδρος”, πέραν αυτής των 70 στρεμμάτων που θα αναπλαστεί μέσω του ΕΣΠΑ της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, ο δήμος Αμπελοκήπων – Μενεμένης έχει σχεδιάσει το μεγαλύτερο και πλέον σύγχρονο κολυμβητικό κέντρο της Βόρειας Ελλάδας.

Πρόκειται για ένα έργο προϋπολογισμού περίπου 32 εκατ. ευρώ με πλήρως εξασφαλισμένη χρηματοδότηση από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Το κολυμβητικό κέντρο θα εξυπηρετεί τα αθλήματα του υγρού στίβου, την κολύμβηση, τη συγχρονισμένη κολύμβηση, την υδατοσφαίριση και τις καταδύσεις.

Θα διαθέτει κλειστή πισίνα ολυμπιακών διαστάσεων με κερκίδες για περίπου 1.250 θεατές. Σε ό,τι αφορά τις καταδύσεις θα υπάρχει βατήρας δέκα μέτρων. Τις εγκαταστάσεις θα συμπληρώνουν μια κλειστή πισίνα εκμάθησης για παιδιά (10Χ12,5 μ.) αλλά και μια ανοιχτή πισίνα (25Χ33 μ.) με κερκίδες για περίπου 450 θεατές.

Το κολυμβητικό κέντρο θα διαθέτει όλους τους απαιτούμενους χώρους για την εξυπηρέτηση των αθλούμενων, των θεατών και των δημοσιογράφων, ενώ θα είναι απολύτως φιλικό για τα άτομα με αναπηρίες. Το νέο κολυμβητικό κέντρο θα κατασκευαστεί με βάση τις αρχές του βιοκλιματικού σχεδιασμού.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Πολιτική”, 20-12-2025)