Του Βαγγέλη Πλάκα
Ταλαιπωρία δίχως τέλος για τους οδηγούς που κινούνται στην Εγνατία Οδό. Τους τελευταίους μήνες η κίνηση σε όλες τις άνω των 500 μέτρων σήραγγες του δρόμου πραγματοποιείται απο μόνο μια λωρίδα κυκλοφορίας και με χαμηλές ταχύτητες. Οι διερχόμενοι δε, βλέπουν τις ειδικές σημάνσεις και τον αποκλεισμό της μιας λωρίδας κυκλοφορίας πριν, μετά και εντός των σηράγγων αλλά δεν βλέπουν έργα να εκτελούνται.
H κατάσταση αυτή, που στην ουσία περιορίζει δραστικά τη χρησιμότητα της οδού την ώρα ωστόσο που νέες αυξήσεις στα διόδια επιβλήθηκαν απο τις αρχές του έτους, αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον για τα επόμενα 2-3 χρόνια. Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι οι σήραγγες της Εγνατίας Οδού δεν πληρούν τους νέους ευρωπαϊκούς κανονισμούς ασφαλείας και απαιτούνται εκτεταμένες παρεμβάσεις για την αναβάθμισή τους. Το θέμα των σηράγγων άλλωστε ήταν ένα απο αυτά που καθυστέρησαν την ολοκλήρωση της διαδικασίας παραχώρησης της Εγνατίας.
Η “Νέα Εγνατία Οδός”, η οποία απο τις αρχές του 2026 έχει την ευθύνη λειτουργίας του δρόμου, μετά τη διαδικασία παραχώρησης απο το δημόσιο, με το που παρέλαβε, και σύμφωνα με όσα προβλέπονται απο τη σύμβαση παραχώρησης και έχουν εγκριθεί απο την Διοικητική Αρχή Σηράγγων, προχώρησε στην εφαρμογή προσωρινών μέτρων ασφάλειας σηράγγων, τα οποία μεταξύ άλλων προβλέπουν τον αποκλεισμό μίας λωρίδας κυκλοφορίας εντός συγκεκριμένων σηράγγων, καθώς και σε ενδιάμεσα τμήματα του δρόμου.
Όπως εξηγούν πηγές από την “Νέα Εγνατία”, οι εφαρμοζόμενες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στις σήραγγες συνιστούν συμβατική και κανονιστική υποχρέωση, αποσκοπούν αποκλειστικά στη διασφάλιση της οδικής ασφάλειας και δεν συνδέονται με την εκτέλεση εν εξελίξει εργασιών, αλλά με την ανάγκη διατήρησης της νόμιμης λειτουργίας των σηράγγων έως την έναρξη και ολοκλήρωση της φάσης αναβάθμισης και πλήρους συμμόρφωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες αυτήν την περίοδο η εταιρεία ολοκληρώνει τις μελέτες αναβάθμισης οι οποίες θα πρέπει να εγκριθούν από το Υπουργείο Υποδομών-Μεταφορών, ώστε να προσδιοριστούν οι απαιτούμενες επεμβάσεις και το σχετικό χρονοδιάγραμμα. Σε κάθε περίπτωση οι εργασίες θα απαιτήσουν μακρύ χρονικό διάστημα υλοποίησης που μπορεί να φθάσει και τα τρία χρόνια για την ολοκλήρωση της αναβάθμισης όλων των σηράγγων. Μέχρι τότε αυτές θα λειτουργούν όπως σήμερα, με περιορισμούς στην κίνηση των οχημάτων.
Οι σήραγγες της Εγνατίας Οδού κατασκευάστηκαν βάσει μελετών που ίσχυαν την δεκαετία του ‘90 και φυσικά πριν τη θεσμοθέτηση του νέου και αυστηρότερου ευρωπαϊκού πλαισίου ασφαλείας που ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο το 2007. Με αυτό επήλθαν σημαντικές αλλαγές προς το αυστηρότερο, των προϋποθέσεων και προδιαγραφών ασφαλείας τόσο σε επίπεδο δομικών χαρακτηριστικών όσο και σε επίπεδο ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων, διαχείρισης πυρκαγιάς, εξαερισμού, εξόδων διαφυγής και συνολικής επιχειρησιακής ετοιμότητας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σήμερα καμία από τις σήραγγες της Εγνατίας να μην διαθέτει πιστοποίηση από τη Διοικητική Αρχή Σηράγγων, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Oι απαιτούμενες παρεμβάσεις που θα πρέπει να γίνουν, αφορούν :
– στα συστήματα πυρασφάλειας και καταστολής πυρκαγιάς,
– στη λειτουργικότητα και επάρκεια του συστήματος εξαερισμού και στη διαχείριση καπνού,
– στις εξόδους διαφυγής και τις διατάξεις αυτοδιάσωσης,
– στον φωτισμό ασφάλειας και τη σήμανση,
-στα συστήματα παρακολούθησης, ελέγχου και διαχείρισης συμβάντων.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Σαφές σχέδιο, χρονοδιαγράμματα και μείωση διοδίων
Toυ Στέργιου Κιάνα
Πρόεδρος Διοικούσας Επιτροπής
ΤΕΕ / Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας
Η Εγνατία Οδός είναι μία από τις σημαντικότερες υποδομές της χώρας και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός οδικός άξονας. Συνδέει την Ήπειρο, τη Δυτική Μακεδονία, την Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, στηρίζοντας μετακινήσεις, μεταφορές, τουρισμό, πρόσβαση σε υγεία και εκπαίδευση και την οικονομική συνοχή της Βόρειας Ελλάδας.
Για τη Δυτική Μακεδονία ειδικότερα, η Εγνατία αποτελεί κρίσιμο αναπτυξιακό και συγκοινωνιακό διάδρομο. Σε μια περιοχή που ήδη δοκιμάζεται από τη μετάβαση, τη γεωγραφική απόσταση από τα μεγάλα κέντρα και την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικής της βάσης, κάθε υποβάθμιση της λειτουργίας του άξονα μεταφράζεται σε πρόσθετο κόστος, καθυστερήσεις και δυσκολίες για
πολίτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Είναι αυτονόητο ότι οι κανονισμοί πρέπει να τηρούνται και ότι η οδική ασφάλεια προηγείται κάθε άλλης παραμέτρου. Η πιστοποίηση των σηράγγων και η συμμόρφωση με τις τεχνικές απαιτήσεις δεν αποτελούν τυπική υποχρέωση, αλλά ουσιαστική προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία του
αυτοκινητοδρόμου. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ανάγκη για καθαρές απαντήσεις, σαφές σχέδιο υλοποίησης και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα.
Οι εκτεταμένες μονοδρομήσεις, οι μειώσεις ταχύτητας και η ταλαιπωρία των χρηστών δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως κανονικότητα. Επηρεάζουν μετακινήσεις εργαζομένων, επείγουσες διακομιδές, μεταφορές προϊόντων, τουριστικές ροές και, συνολικά, την αξιοπιστία ενός άξονα που
κατασκευάστηκε ακριβώς για να μειώνει αποστάσεις και να στηρίζει την περιφερειακή ανάπτυξη.
Παράλληλα, τίθεται εύλογα και το ζήτημα των διοδίων. Όταν παρέχεται μειωμένο επίπεδο εξυπηρέτησης, ο χρήστης δεν μπορεί να καλείται να πληρώνει σαν να χρησιμοποιεί έναν πλήρως λειτουργικό αυτοκινητόδρομο. Η Εγνατία Οδός οφείλει να λειτουργεί με όρους ασφάλειας, τεχνικής αξιοπιστίας και ουσιαστικής εξυπηρέτησης των πολιτών, λαμβάνοντας υπόψη
τον κρίσιμο ρόλο της για την καθημερινότητα, την οικονομία και τη συνοχή
των περιοχών που εξυπηρετεί.
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Πολιτική”, 9-5-2026)